Մամա~

Երբ դեռ երեխա էի..հիմա այլևս երեխա չե՞մ...սխալ սկսեցի։ Երբ ես ավելի փոքր էի,կուրորեն հավատում էի այն մտքին,որ ես հենց-այնպես չեմ ծնվել։ Որ ես շատ կարևոր առաքելություն ունեմ,ես հավատում էի,որ մի բան պիտի փոխեմ աշխարհում։ Գիտե՞ք,տարօրինակ զգացում ունեի սրտումս,հասկանու՞մ եք,ինչ-որ բան էի զգում,ինչ-որ ուրիշ մի բան,որ բառերով չես ասի,խոսելով չես պատմի...անծանոթ էր,բայց ոչ խորթ։ Հարազատ էր ինձ այդ զգացումը,չափազանց տաք էր պահում հոգիս...

Ու երբ ամեն անգամ ծնկներս ծալում էի մորս առաջ ու ձեռներս դնում էի ցավացող,շատ ցավացող գլխին,գիտեի,որ հեսա կանցնի ցավը։ Համոզված էի,որ իմ փոքր ձեռքերը կազատեն նրա գլխի մեծ ցավից։ Մի քանի րոպե..ու վերջ։ Նրա դեմքը պայծառանում էր,ես այնքան երջանիկ էի,որ կարողանում էի փոխհատուցել այն անքուն գիշերները,որ նա անցկացնում էր իմ կողքին,տանջվելով ու տառապելով,փորձելով կտրել հազս,իջեցնել ջերմությունս,մեղմացնել ցավս...փորձելով քնեցնել ինձ,որ ինքը չքնի`հետևելով ի~մ քնին...

Իմ գարունն իմ մաման ա...

Առռըհա առաջադեմ երիտասարդություն։

Չէ,սերունդը փոխվել ա։

Երեխեքը լավն են։

Հայաստանի ապագան վստահելի ձեռքերում ա։

Խելացի,զարգացած սերունդ ա գալիս։

Առռըհա,թե մենք առաջադեմ երիտասարդություն ունենք։Երևի արդեն հասկացաք,թե ինչի մասին է խոսքը։

Ինչքան տկար ենք մենք,որ անուն հանած ինչ-որ մեկի ասելով միանգամից հանդարտվում ու ընկրկում ենք։ Էլի հասկացաք չէ՞`ինչ նկատի ունեմ...

Իհարկե,կա մի ստվար զանգված,որն անկախ ամեն ինչից կշարունակի պայքարել ու հասնել իր նպատակին։ Բայց ես մեր երիտասարդներից ավելիին էի սպասում։ Չեմ սիրում այդ արտահայտությունը,բայց պիտի էս անգամ ասեմ։ Մաշտոցի այգում պայքարողներ ջան,ցավներդ տանեմ,դուք այն մարդիկ եք,որոնք կանեն առաջին քայլերը սեփական կարծիքն ամրապնդելու։ Ցույց տալու,որ հայերն էլի համախմբվելու ունակ են,ցույց տալու,որ մեր անտեր ու դուզ կառավարությունն իրականում մեր ծառան է,ոչ թե մենք նրանց ճորտը։ Դուք վերջապես պիտի էս ազգին հասկացնեք,որ հերիք է մկան նման մարդ ա իր ծակը մտնի ու քիթը դուրս չհանի։ Ես մի անգամ արդեն ասել եմ,որ մենք`հայերս,մինչև անձնական ու հենց մեզ հետ ֆիզիկական կապ ունեցող խնդիր չունենանք,չենք էլ փորձվի ինչ-որ բան անել։ Հավես չկա,ալարում ենք,ցուրտ ա,ամոթ ա,փորս ա ցավում և այլն։ Ու իրականում պատճառն էն ա,որ մենք էնքան կամքի ուժ չունենք,որ պայքարենք նրա համար,որը ոչ թե "իմն ա", այլ "մերն ա"։ 

Ախր էգոիստ էլ եմ չեմ կարող է էտ մարդկանց ասել։ Որովհետև իրանց ուղեղն էնքան չի էլ պտտվում,որ հասկանան`այգու պահպանությունը հենց մեր օգուտն է։ Վաղը-մյուս օրը բուտիկ ենք շնչելու,ծառերից էլ շո՞ր ենք քաղելու։

Դու հաղթում ես..դու մենակ ես

Ես լեռնագնաց եմ,ու սառը եղանակն ինձ չի վախեցնում։ Ես սովոր եմ ինձնից բարձր տեղեր կանգնելուն,ես սովոր եմ առաջ քայլելուն,որովհետև որպես լեռնագնաց այլ ճանապարհ չկա։ Ինձ համար ետ տարված ամեն քայլը հավասար է դեպի մահ կատարած մի կետի։ Ես շարժման միայն մի ուղղություն ունեմ`դեպի առաջ...
Երբ դեռ երեխա էի,իմ ամենամեծ ձգտումը հորիզոնական հարթության վրա ուղիղ և կայուն կանգնելն էր։ Իսկ այսօր ես նվաճում եմ ուղղահայաց հարթությունները։ Ու դա հիմա այնքան դժվար է թվում,ինչպես այն ժամանակ երկու փոքրիկ ու փխրուն թաթիկների վրա կանգնելը։ Բայց ես դա անում եմ։ Դժվարությամբ։ Բայց անում եմ։ 

Շարքային Ֆոտոշարք

Ուրեմն եկել եմ շուտ գրառում անեմ ու գնամ։ Սա չի լինի իմ ավանդական ու տիպիկ Նեոական գրառում։ Որովհետև...

Ուղիղ հինգ րոպե առաջ,երբ նստած բույսերի մասին նյութ էի ընթերցում,աչքս ընկավ պատի վրա փակցրած նկարներից մեկին,ու ես հիշեցի այդ նկարի էլեկտրոնային տարբերակի,այդ օրերի ու դրանց զգացմունքների մասին։Որոշեցի նկարը փնտրել կողքիս դրված նեթբուքի մեջ,բայց չգտնելով համապատասխան թղթապանակը,գտա մեկ ուրիշը,որի նկարները ես հավաքել եմ երևի թե վաղուց։ Ինչու՞ երևի թե։ Որովհետև դրանց գոյության մասին բացարձակապես մոռացել էի։ Ու երբ այն բացեցի,սկսեցի նկարները հատիկ-հատիկ նայել,կամաց-կամաց սկսեցի ինձ խղճուկ զգալ։ Չհասկացա՞ք`ինչու։ Համոզված եմ։ Որոշեցի,որ հենց հիմա այդ նկարներով պիտի ձեզ հետ կիսվեմ։ Կիսվեմ ու գնամ..Հուսով եմ դուք էլ դրանցից էլի մի բան կսովորեք։ Հաջորդ անգամ այս կամ այն քայլն անելիս կհիշեք այս նկարների մասին ու մի քիչ ավելի երկար կմտածեք։ Միգուցե դու՞ք էլ մի սեր,մի կյանք,մի երջանկություն փրկեք...Անձամբ իմ ներսում էլի մի բան ծլեց,էլի մի զգացմունք ծաղկունք ապրեց,էլի մի ներդաշնակություն ներարկվեց իմ մեջ.. Վերջապես վերգտա ինձ..նրան,ում ես կորցրել էի վերջին ամիսների քաշքշուքների ու խառնաշփոթի մեջ..հա,ազնիվ եմ ասում... Լավ արդեն շատ խոսեցի :) Հիմա նայում ենք նկարները...Ի դեպ,մեծ նայելու համար կարող եք մկնիկի մի քլիք անել նկարի վրա ու փոխելով`դիտել։ Կարող եք դիտել այս երաժշտության ներքո։ Համենայն դեպս ինձ մոտ այդպես ստացվեց։ ;)

Սարսափի դիագնոզ (Մաս 2)

Առաջին մասն ընթերցելու համար անցե՛ք այս հղումով։

                                                    ***

Արթնացա շանս ոռնոցից։ Նրան սաստելով փորձեցի գլուխս բարձից կտրել,բայց զգացի,թե ինչքան ծանր էր այն,ու կրկին ետ գցեցի բարձի վրա։ Հայաքս հառեց ժամացույցին։Երկուսն անց յոթ րոպե էր։ Դեռ շատ ժամանակ կար մինչև լուսաբացը։Իսկ իմ ամենալավ քունը սկսում էր միայն լուսաբացին։ Հասկանու՞մ եք,երբ գիտակցում եմ,որ լույսը հետզհետե կլանում է ինձ շրջապատող խավարը,ավելի հանգիստ եմ քնում։ Բայց այժմ էլ գիշերը երկուսն անց յոթ րոպեին ամեն ինչ տարօրինակ կերպով լուսավոր էր թվում։ Մի պահ թվաց նույնսիկ,որ Լիլիթը մոռացել է անջատել իր լույսը։ Բայց չէ,իրականում այն ներս էր ընկնում դրսից`պատուհանի արանքով։ Երբ լարեցի տեսողությունս,զգացի,որ լուսինն արտառոց տեսք ուներ։ Ու հիշեցի,որ մի քանի ժամ առաջ էլ նույն լուսինն ինձ օգնեց գտնել տուն տանող ճամփան։ Ու օգտվելով այդ հնարավորությունից,որոշեցի ավելի մանրամասն ուսումնասիրել նրան։ Իսկական գեղեցկուհի էր։ Ու այսօր ասես ժամադրության լիներ։ Փայլում էր սիրահարված աղջկա նման,այնքան շքեղ էր,գրավի~չ։Ու խորհրդավոր։ Նման էր այն ճահճանման կանանց,ովքեր կանչում են,գրավում,իսկ հետո`խորտակում ու լքում։ Բայց այժմ ես պատրաստ էի ընկնել նրա ճիրանների մեջ`գիտակցելով հանդերձ,որ նա ինձ կսպանի։Օ~,Աստված իմ,երկինքն էլ երբեք պատրաստ չի եղել այդ գեղեցկուհուն դիմավորելուն։ Ու այսօր նա գրկում է այդ հրաշքին ու առնում իր ձեռքերի մեջ`ինձ ավելի խորը քաշելով իր դավադրության մեջ…

Սարսափի դիագնոզ (Մաս 1)

“Ընդհանրապես ասում են, եթե հոգեկան հիվանդն հասկանում  է իր անհավասարակշիռ կարգավիճակը, ապա առողջանալու հույս կա։ Իսկ կյանքում ամեն ինչ այնքան համաչափ է։ Ու սա էլ բացառություն չէ։ Ուրեմն, եթե մարդ գիտակցում է իր մեղսավոր լինելը, ուրեմն մաքուր կյանքով ապրելու հնարավորություն էլ կա: Կամ էլ եթե մարդ հասկանում է, որ պիտի մահանա,ուրեմն փրկվել էլ կարող է..

Ես ապագա հոգեբան եմ, ինչը բնավ հոգեբուժության հետ ոչ մի կապ չունի: Այսինքն մոտավոր այնքան ինչքան մարդն ու պատերազմը։ Սակայն միշտ էլ հոգեկան հիվանդների վերաբերյալ իմ կարծրատիպն եմ ունեցել։ Կարծում եմ, որ հոգեկան հիվանդ կարելի է անվանել այն մարդուն, ում շրջապատի մարդկանց համար անհասկանալի է դառնում վերջինիս ասածը. արածը կամ ընդհանրապես լինելը։ Իսկ մենք` մարդիկս, վախենում ենք մեզ համար անհասկանալի ու անբացատրելի ամեն ինչից: Այնպես որ մեզ համար թերևս ավելի ապահով կլինի, որ մեզ համար անհասկանալի և հետևաբար նաև վտանգավոր մարդիկ փակվեն հիվանդասենյակներում և պիտակավորվեն որևէ ախտանիշով։ 

Երբ ներկադ դարձավ անցյալ...

Կարող եք ընթերցել երաժշտության ներքո։

Միշտ դպրոցումս այնքան մեծ հարգանք եմ վայելել,որ տնօրենի նախասենյակ և սենյակ մտնելիս այնքան համարձակ էի քայլերս անում,որ շատ նորընտիր ուսուցիչներ նախանձում էին վստահությանս։ Ես գիտեի,իմ խոսքը դպրոցում բոլորի համար կշիռ ունի։ Պատկերացնու՞մ եք,թե դա ինձ համար ինչ է նշանակում։ Ես ընդամենը տասնվեց տարեկան եմ,այդքան փոքր,անփորձ։ Այդքան աննշան։ Բայց այսօր իմ կարծիքը ուսուցիչներիս համար հեղինակավոր է։ Նրանք ինձ մեծացրին ու դարձրին մարդ,հասցրին իրենց հասակին,կանգնեցրին իրենց կողքին։ Ու ես կիսով չափ նրանցն եմ`իմ ուսուցիչներինը։ Մեկը սովորեցրեց տեսնել կյանքի անարդարությունը,մյուսը`լինել անկոտրում,մեկ ուրիշն էլ`մնալմարդ։ Նրանք ինձ զուտ գիտելիք չտվեցին,նրանք ինձ սովորեցրին օգտագործել գիտելիքները։ Նրանք ինձ սովորեցրին կյանքի փորձ հավաքել ու հասկանալ,թե դա ինչ մեծ արժեք ունի...

Նրանք ինձ մեծացրին ու հասցրին իրենց(ու թքա~ծ,թե գեղեցիկ չի հնչի) բոյին,որ այսօր հպարտանան ինձնով։ Մի դպրոց,որը կերտում է բազում կյանքեր..որը կերտեց այդ թվում կյանքն էլ իմ մասնակի,թե ամբողջական,չգիտեմ..

100-րդ գրառում կամ բարի գալուստ 2012

Հատկանշական է,որ այսօր`2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ին պիտի գրեմ բլոգիս 100-րդ գրառումը։ Բլոգումս սկսեցի ակտիվ գրել հունիսից սկսած։ Հետաքրքիր էր,որ այն բացելիս և ոչ մի աղբյուրից չեմ օգտվել։Ուղղակի հավաքել եմ blogger.com ու քայլ առ քայլ "ստեղծագործել եմ"։Եթե ինչ-որ բան չէր ստացվում կամ էլ սխալ էի հասկանում,ենթադրում էի,իբր ճիշտ եմ հասկացել և շարունակում էի։ Պետք էր գրել առաջին գրառումը։ Ճիշտն ասած ես պատկերացում անգամ չունի,թե ինչ "պետք" է գրել որպես առաջին գրառում։ Անմիջապես պատմել կյանքի ծագման մասին չէի ուզում գրել ու հետո այնքան փորձ էլ չունեի,որ ինչ-որ գեղեցիկ բան ձևակերպեի..մի տեսակ անորոշ վիճակ էր։Բայց մի պահ հավաքեցի միջիս ամբողջ համարձակությունն ու սկսեցի հավաքել. "Մի կյանքի պատմություն"։ Ու մոռացա բլոգի մասին..

Սիրու~մ եմ...

-Սիրու~մ եմ...
Ես միշտ այնքան էի վախենում,երբ նա գոռում էր..գիտե՞ք,ինձ վրա շատ են գոռացել,բացականչել,շատ են վիրավորել ու ցավեցրել,բայց ես երբեք և ոչ մի բանից չեմ վախեցել։ Մի տեսակ խլացել էին ականջներս ու բթացել էր հիշողությունս։ Այլևս փակել էի ականջներս,որ չլսեի և ոչ մի գոռոց ու ծածկել էի աչքերս` ոչ մի ցավ չտեսնեի...Ոչ տեսնում էի,ոչ լսում..ուղղակի գոյատևում էի..անում էի այն,ինչ պետք էր անել գոյատևելու համար..սակայն մի բան պակաս էր կյանքումս..ես չէի շնչում..ներսս թարմ օդ չէր մտնում։Ամեն ինչ ասես փտած լիներ..կամ էլ փտեր..ոչ մի թարմություն..ներսս այնքան խոնավ էր,որ սկսեց բորբոսել հոգիս...Դա ինձ բնավ չէր անհանգստացնում..ես գոյատևում էի..

Որտեղի՞ց ենք գալիս և ու՞ր ենք գնում։Էվոլյուցիան և դրա պատճառները

Գիտնական,թե բանասեր,արհեստագործ,թե արվեստաբան..բոլորս`անկախ մեր սեռից և տարիքից օրերից մի օր մեզ հարցնում ենք.
-Որտե՞ղից ենք գալիս,ու՞ր ենք գնում։ Ի՞նչ է նշանակում էվոլյուցիա կոչվածը։ Ի՞նչ է այն իրենից ներկայացնում..

Վաղուց չենք խոսել վելուծական-տեղեկատվական թեմաներով։ Այսօր ես ձեզ պատրաստվում եմ պատմել էվոլյուցիայի և դրա հիմնական պատճառների մասին։ Կարծում եմ,որ յուրաքանչյուր մարդ գոնե փոքրիկ տեղեկություն պետք է իմանա էվոլյուցիայի մասին,չէ՞ որ մենք դեռևս չծնված արդեն ենթարկվում ենք էվոլյուցիային և ապրում ենք դրա հիմնական պատճառահետևանքային գործններով։ Այդ իսկ պատճառով նպատակահարմար եմ գտնում այս գրառումը հիմա ձեզ ներկայացնելը,որպեսզի մի որոշ ժամանակ անց արդեն վերլուծական և "մտածող" գրառում անենք,ինչպես և արեցինք "Կյանքի ծագումը 1" և "Կյանքի ծագումը 2" գրառումների դեպքում։