Պատմություն և ֆիզիկա. հանճարների պատնեշներ

Ընդհանրապես ես շատ եմ ցավում,որ մեր դպրոցներում պատմության դասավանդման մեթոդներն ու առաջադրանքները սկսում և վերջանում են անգիր սովորելով,թվականների հերթականությամբ և ճակատամարտերի անուններով։Ու ընդհանրապես այն,ինչ սկսում է անգիր սովորելով,բացարձակապես կապ չունի խելքի,առավել ևս տրամաբանության հետ։Մենք պատմությունն անգիր ենք անում և ուղղակի մեր անգիր արածը թղթին ենք հանձնում։Ու ասեմ ձեզ,ես շատ ցավում եմ դրա համար։Պատմությունը հզոր գործիք է յուրաքանչյուր ազգի համար,իսկ մեզ նման ազգը,որն ունի հազարամյակների պատմություն,իրավունք չունի դպրոցում պատմությունն այնպես ուսուցանել,որ երեխաները Տիգրան Մեծից այն կողմ բան չհիշեն։Պատմությունը,ինչ խոսքը,հզոր գործիք է,երբ այն ճիշտ են օգտագործում...Այսօր իրավագիտության կամ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետներում ուսելւ համար մենք հանձնում ենք պատմություն և այն շպրտում ենք գրողի ծոցը։Վերջացավ,գնաց։Այսի՞նքն օրինակ պատմության քննությունը հիշողության ճկունությունը ստուգելու միջ՞ոց է։Ու թող հիմա որևիցե մեկն իր խղճուկ համարձակությունը հավաքի և փորձի ինձ հակառակում համոզել։Մենք պատմությունն ուղղակի անգիր ենք սովորում...

Իմ ամենասխալական,բայց ամենամեծ ճիշտ...

(Կարող եք ընթերցել այս երաժշտության ներքո)
Դու կաս ու դու իմ կողքին ես։Ու դու ամենևին ամենալավը չես։Դու այն չես,ում շատերը կուզեին տեսնել իրենց կողքին։Դու այն չես,ում ետևից աղջիկները հառաչում,իսկ դիմացից`կոտրատվում են...Դու,թերևս,նաև ամենագեղեցիկն ու ամենահմայիչն էլ չես,ու ոչ էլ ամենախելացին ու ամենաբարին ես...Ու դու ընդհանրապես ամենա-ամենա չես եղել երբեք ու չես էլ  դառնա...կամ էլ թե ամենաներից ամենասխալականն ես...բայց էլ ոչ մի ամենա դու չես,դու ոչ էլ իդեալն ես իմ երբևէ եղել,անկեղծ ասած իդեալներ ես երբեք չեմ էլ կառուցել,բայց վրադ նայելիս էլ չեմ ասել`ես միշտ քե~զ եմ փնտրել...միշտ չես ամենաճիշտն ու ամենագրագետը,անկեղծ ասած,դու երբեք էլ ճիշտ չես եղել,ու երբեք էլ ճիշտ չես դառնա...ու անկեղծ ասած,դու երբեք գեղեցիկ չես խոսում,դու ոչ էլ  գիտես բառերի հետ շուրջպար բռնել,ու չգիտես ձայնդ հյուսել սրտիս լարերի հետ,դու չգիտես ծխել ու չգիտես հոգիների հետ խաղալ...ոչ էլ գիտես սիրտ շահել ու հետո անխղճաբար կոտրել`ավելի ու ավելի խորը սիրահարեցնելով քեզ...դու ոչ էլ գիտես երեք շիշ գարեջուր խմելուց հետո քո հարուստ կյանքի մասին խոսել ու պատմել նրանց մասին,ովքեր եկան ու անցան,ում անունները դու արդեն չես էլ հիշում...ում սրտերում դու մի ծանր հետք ես թողել...ու դու, անկեղծ ասած,ընդհանրապես հարուստ կյանք չես ունեցել...

Իսկ շների դրախտ գոյություն ունի՞

Առաջին անգամ էինք Տոտոյիս հետ դուրս եկել զբոսնելու,նա դեռ նոր էր մեր տանը,ես դեռ չէի սովորել այդ փոքրիկ հրաշքի ներկայությանը ...Ես այդ բակում ապրում էի արդեն տասնվեց տարի,սակայն կան այնպիսի հատվածներ,որտեղ երբեք ոտք չէի դրել..Սակայն այդ օրը Տոտոյիս հետ զբոսնելիս որոշեցի ամբողջ բակը ոտքի տակ տալ,որ նա հասցնի հոգալ իր բոլոր կարիքները...չգիտել էի ինչքան պիտի մնայինք,որպեսզի շունս հասցնի ամեն ինչ անել..ու երբ անցնում էինք երկաթյա մեծ արկղի կողքով,լսեցինք դեռ լրիվ չձևավորված ձայն կամ ավելի ճիշտ հաչոց։Հաչոցը շատ անհանգիստ էր ու վախեցած..այդ մեծ երկաթյա հսկայի տակից երևաց փոքրիկ սև քիթիկ...ինչ-որ նոր շուն էր հայտնվել,ես նրան երբեք այս կողմերում չէի տեսել,ինչպե՞ս էր նա հայտնվել,չգիտեմ էլ...Գնացինք...

Մածունը սև է կամ էլ Ձմեռ պապիկ գոյություն ունի

Առաջին անգամ ինձ ասացին ձմեռ պապիկի գոյություն չունենալու մասին,երբ ես տասը կամ էլ թե տասնմեկ տարեկան էի։Երբ մայրս աաց,որ նա իրականում գոյություն չունի աչքերս լցվեցին արցունքով,ինչպե՞ս թե,նա,ում ես այդքան տարի հավատացել եմ,ում գալուստին Նոր Տարուց էլ անհամբեր եմ սպասել,ում նամակներ գրելուց առաջ օրեր ու ժամեր մշակել ու նախապատրաստել եմ իմ ցուցակն ու հնարավորինս քաղաքավարի ու գեղեցիկ խոսքը,մի լղոզված պատկե՞ր է։Նա,ում աշխարհի ամենախենթ ցանկություններն էի հայտնում,իրականում գոյություն չունի՞։Գոյություն չունի՞ նա,ում տան համարը 00-00-00 է,իսկ հասցեն`Լապլանդիա։

Հիասթափություն

Հերթական անգամ տիկին Էլիզաբեթը հանձնարարել էր տնային շարադրություն "Իմ մտերիմ ընկերուհին" վերնագրով։Ճիշտն ասած մենք ամեն տարի(չնայած ընդամենը երրորդ տարին էր,ինչ դպրոց էինք հաճախում) ստանում էինք նույն հանձնարարությունը,բայց այնուամենայնիվ մեր բոլորիս կողմից սիրված դասվարուհին ամենայն բարեխղճությամբ բացատրում էր,որ շարադրության մեջ մենք պետք է նկարագրենք մեր մտերիմ ընկերոջը կամ ընկերուհուն,պետք է գրենք տարիքն ու նկարագրենք արտաքինը,պատմեք դպրոցում սիրելի առարկաների մասին։Մի խոսքով ամեն անհետաքրքիր բան։
Այդ շարադրությունները գրելիս մենք երբեք չէինք պատմում մեր մտերիմ ընկերոջ սիրած գույնի կամ հագուստի մասին,որովհետև բոլորս էլ մեր կարճ խելքով հասկանում էինք,որ ուսուցիչներին այդ չէ պետք։Ու ընդհանրապես տիկին Էլիզաբեթը միշտ մեղմ ակնարկով հասկացնում էր,որ ցանկալի կլինի մեր մտերիմ ընկերոջ պատիվը ստանա որևիցե մեկը մեր դասարանից։Թերևս այդպես ավելի հետաքրքիր կլիներ հենց ի՞ր համար։Չգիտեմ էլ,հա...

Կարճ ասած,երբ լսեցի արդեն սպասվող շարադրության թեման,ես գիտեի,թե ում մասին եմ գրելու։Նա իմ դասընկերուհին էր,ու չնայած որ ես բացարձակապես չէի հասկանում ընկեր,մտերիմ ընկեր ու առավել ևս չընկեր բառերի իմաստը,ես իմ մանկական բնազդով զգում էի,որ պիտի գրեմ հենց այդ աղջկա մասին,որովհետև նա իմ մոր մտերիմ ընկերուհու (մայրս,փաստորեն,գիտեր այդ բառի իմաստը) աղջիկն էր ու դրան էլ համալրած իմ դասընկերուհին։Մանկական այդ տարիքիս պատկերացումների համար մտերիմ ընկերուհի իդեալական մարմնավորում։
Նույն սկզբունքն էլ բարեբախտաբար գործում էր նաև Աննա-Մարիայի մոտ։Երրորդ տարին շարունակ նա գրում իմ,իսկ ես`իր մասին։Իմ մայրը նրա մոր մտերիմ ընկերուհին էր,հետևաբար իր մայրն էլ`իմ մոր մտերիմ ընկերուհին։Ու բնականաբար,եթե նա իմ մտերիմ ընկերուհին էր,ուրեմն ես էլ նրա մտերիմ ընկերուհին էի(Ճիշտն ասած ես դեռ մանկուց մաթեմաթիկա շատ եմ սիրել)։Այսպիսի գեղեցիկ օրինաչափություն...

Մի կտոր էլ իմ մուսայից...

Հաճախ ինձ հարցնում են,թե ինչն է ինձ ներշնչում գրելու համար։Խոսքն այս դեպքում պատմվածնքների մասին է։Ու երբ ես պատասխանում եմ`ամեն ինչ,ինձ ուղղակի չեն հասկանում։Իհարկե ամեն ինչի տակ շատ բաներ են թաքնված,ու ես միանգամից տալ բոլոր պատասխանները։

Ամենից շատ ես ոգեշնչվում եմ նկարներից և երաժշտությունից։Վերջինս ինձ շատ էմոցիաներ ու մտքեր է տալիս,պարզապես կաթիլ-կաթիլ լցվում է իմ մեջ,իսկ ես բուռ առ բուռ հանում ու ձեզ եմ տալիս։Կամ էլ թե երաժշտությունը տաք ծածկոցի նման պարուրում է մարմինս,իսկ ես դրա հետ միաձուլված իմ հոգին բացում ու ցույց եմ տալիս։Կամ էլ թե դրանք թմրանյութի նման ներարկվում են արյանս մեջ,ինձ նետելով աներևույթ մի աշխարհ։Ու այս ամենն անում է միմիայն երաժշտությունը անկախ իր ժանրից`ռոք,թե դասական,մելոդիկ,թե ծանր,ուրախ,թե թախծոտ,պարային,թե պատերազմային....

Ու էլի կզարթնի Լաոն...

21-րդ դարի 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ն է այսօր,ու այսօր իմ հայրենիքի ծննդյան օրն է։20 տարի առաջ այսօր իմ հայրենիքը փյունիկի նման վերծնվեց մոխիրներից ու ոտքերն այրելով կանգնեց նույն մոխիրների վրա։Ինչպես յուրաքանչյուր նորածին,նա նույնպես թույլ էր,ուներ խնամքի ու սիրո կարիք։Ու ստացավ նա այդ սերը։Ու կոչվեց նա Հայաստանի Երրորդ Հանրապետություն։Սակայն դժվարացավ նրա ճանապարհը։Շատ էին նրան ճիշտ ուղուց շեղողները,ապականողները,շատերն էին նրան փորձում թույնել ու դեպի վատը տրամադրել այս կամ այն պետության դեմ։Իսկ երբ հայրենիքս խոսել էլ սովորեց,հաճախ փորձեցին նրա ձայնն օգտագործել ի օգուտ ուրիշների։Հայրենիքս անփորձ էր,միամիտ,երբեմն խաբվեց,երբեմն գիտակցեց,այսօր էլ դեռևս տատանվում է,այսօր էլ նա ընդամենը 20 տարեկան է,դեռ մի քիչ միամիտ,մի քիչ ալարկոտ,դեռ հստակ չկողմնորոշված։Սակայն ծնողներին հույս ու հավատ ներշնչող յուրաքաչյուր զավակի նման լի է նպատակներով,երազանքներով  ու ցանկությամբ,ավելի լավը,ավելի գեղեցիկն ու ավելի արժանին դառնալու համար։Ավելի արժանի այն ծնողներին,որոնք ստեղծեցին իրեն,ավելի արժանի իր իսկ զավակների համար,որ պիտի պահեն ու հզորացնեն իրեն։

-Ես քեզ է՛լ եմ սիրում...

Կարող եք ընթերցել այս երաժշտության ներքո
Փողոցներ անվերջ մարդկանցով լի,լի մարդկային ամենատարբեր զգացմունքներով,փողոցներ`լուսավորված լուսամփոփի աղոտ լույսով,բազմաթիվ շրջիկ հայացքներ ու դատարկ աչքեր։
Շիկացած գետնին հպվող ու վայրկյանական գոլորշիացող ամեն կաթիլի հետ այլևս սեր չի կաթում մեր սրտերի մեջ...դու քայլում ես փողոցում,փնտրում ես նրան`այն միակին,փնտրում ես նրան բազում թրջած,սակայն ոչ մերկացած էությունների մեջ,սակայն ամեն անգամ աչքերիդ կրակը կոտրվում է մի սառը հայացքի հետ բախվելիս։Իսկ տաք ասֆալտից անասանելի ջերմություն է զարկում դեմքիդ,սակայն շրջապատի սառը շունչը ստիպում է քեզ փշաքաղվել,ու դու դեռ փնտրում ես նրան`այն միակին...

Հայաստանը հենց ե՛ս եմ

Մի քանի օրվա ընթացքում այնքան տարբեր կարծիքներ լսեցի մեր`Հայաստանը լինելու կամ չլինելու մասին,որ այնուամենայնիվ որոշեցի իմ կարծիքն էլ հայտնել։

Գիտե՞ք,մենք հենց այս Հայաստանն ենք,որ կանք։Հայաստանի Հանրապետությու՞ն։Չգիտեմ ես այդպիսի բան։Հայաստան Հայրենիք,ահա թե ով ենք մենք իրականում։Հայաստանի ոչ թե հանրապետությունը,այլ Հայրենիքն ենք մենք։Ի՞նչ է հայրենիքն իրենից ընդհանրապես ներակայացնում։Մշակույթ,պատմություն...սակայն առանց ներկայիս ազգի հայրենիք չկա և վերջ։

Այժմ կա Հայաստան,ու Հայաստանը մենք ենք։Ու չնայած դուք կպնդեք,որ դուք այսքան վատը չեք,որ դուք երբեք զինվորի չէիք սպանի,որ դուք կաշառակերությամբ չէիք զբաղվի,ես կասեմ,որ դուք ձեզ պարզապես չեք ճանաչում,հայե՛ր։

Դուք ասում եք,որ դուք այս Հայաստանը չե՞ք։Իսկ ո՞վ եք դուք։Հա՛յ։Իսկ ի՞նչ եք արել հայերի համար։Ի՞նչով եք տարբերվում պետությունից։

Նեոն լեսբի չէ կամ միֆեր Նեոյի մասին կամ

Ընթերցողներ ջան,երեկ էլ չկարողացա անել այս գրառումը,քանզի գիշերվա մինչև  ուշ ժամը քրքրել եմ ֆիզիկայիս առաջադրանքները։Հիմա էլ անկեղծ ասած կենսաբանությունն է ինձ կանչում,բայց այնուամենայնիվ որոշեցի ձեզ պատմել այն միֆերի մասին,որոնք երբևիցե կապակցվել եմ իմ անվան հետ։

Երկու ամսվա ընթացքում իմ ծավալած գործունեության արդյունքում ընթերցողս հասցրել է ինձ ճանաչել ինչ-որ չափով ու նույնիսկ կարծիք ձևավորել։Սակայն ընթերցողիս կարծիքը երբեմն թյուր է լինում,ինչի մեջ ես վերջնականապես համոզվեցի,երբ բացեցի բլոգիս անհատական էջը ֆեյսբուքում և դրա հասցեի հղումը տեղադրեցի բլոգումս։Այսպիսով,սկսեցինք։